CYRKULACJE to bezpłatne czasopismo branżowe, które jest przeznaczone dla specjalistów branży wentylacyjno-klimatyzacyjnej.

Aby je otrzymywać wystarczy przesłać do redakcji swoje dane adresowe i podać specjalność zawodową. Czasopismo jest wysyłane w formie pliku PDF.

Archiwalne wydania są dostępne w wersji elektronicznej - pliki w formacie PDF do pobrania ze strony internetowej.

Aby zapoznać się z bieżącym wydaniem i wydaniami archiwalnymi kliknij w okładkę wybranego numeru poniżej - na wskazany adres prześlemy link umożliwiający pobranie pliku.

Podając swój e-mail, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celu wysyłki magazynu Cyrkulacje.

2011

grudzień 2011
wrzesień - październik 2011
lipiec - sierpień 2011
maj - czerwiec 2011
marzec - kwiecień 2011
styczeń - luty 2011

2012

listopad-grudzień 2012
wrzesień-październik 2012
lipiec-sierpień 2012
maj-czerwiec 2012
marzec - kwiecień 2012
styczeń - luty 2012

2013

listopad-grudzień 2013
wrzesień-październik 2013
lipiec-sierpień 2013
maj-czerwiec 2013
marzec-kwiecień 2013
styczeń-luty 2013

2014

listopad - grudzień 2014
wrzesień - październik 2014
lipiec - sierpień 2014
maj - czerwiec 2014
marzec - kwiecień 2014
styczeń - luty 2014

2015

listopad - grudzień 2015
wrzesień - październik 2015
lipiec - sierpień 2015
maj - czerwiec 2015
marzec - kwiecień 2015
styczeń - luty 2015

2016

listopad - grudzień 2016
wrzesień - październik 2016
lipiec - sierpień 2016
maj - czerwiec 2016
marzec - kwiecień 2016
styczeń - luty 2016

2017

listopad - grudzień 2017
wrzesień - październik 2017
lipiec - sierpień 2017
maj - czerwiec 2017
marzec - kwiecień 2017
styczeń - luty 2017

2018

listopad - grudzień 2018
wrzesień - październik 2018
lipiec - sierpień 2018
maj - czerwiec 2018
marzec - kwiecień 2018
styczeń - luty 2018

2019

listopad - grudzień 2019
wrzesień - październik 2019
lipiec - sierpień 2019
maj - czerwiec 2019
marzec - kwiecień 2019
styczeń - luty 2019

2020

listopad - grudzień 2020
wrzesień - październik 2020
lipiec - sierpień 2020
maj - czerwiec 2020
marzec - kwiecień 2020
styczeń - luty 2020

2021

listopad - grudzień 2021
wrzesień - październik 2021
lipiec - sierpień 2021
maj - czerwiec 2021
marzec - kwiecień 2021
styczeń - luty 2021

2022

listopad - grudzień 2022
wrzesień - październik 2022
lipiec - sierpień 2022
maj - czerwiec 2022
marzec - kwiecień 2022
styczeń - luty 2022

2023

listopad - grudzień 2023
wrzesień - październik 2023
lipiec - sierpień 2023
maj - czerwiec 2023
marzec - kwiecień 2023
styczeń - luty 2023

2024

listopad - grudzień 2024
wrzesień - październik 2024
lipiec - sierpień 2024
maj - czerwiec 2024
marzec - kwiecień 2024
styczeń - luty 2024

2025

listopad - grudzień 2025
wrzesień - październik 2025
lipiec - sierpień 2025
maj - czerwiec 2025
marzec - kwiecień 2025
styczeń - luty 2025

2026

marzec - kwiecień 2026
styczeń - luty 2026

Bieżące wydanie: marzec - kwiecień 2026

Zamów prenumeratę

Jeżeli jesteś specjalistą branżowym i chcesz otrzymywać bezpłatnie czasopismo CYRKULACJE,
zamów bezpłatną prenumeratę.

marzec - kwiecień 2026

Spis treści

  • Aktualności

    W dziale Aktualności zamieszczamy wiadomości z branży wentylacyjno-klimatyzacyjnej. W bieżącym numerze: z życia firm, szkolenia i warsztaty, promocje, nowości, publikacje i katalogi, usługi, nagrody, a także ogłoszenia pracodawców poszukujących pracowników.

  • MAŁOPOLSKIE CENTRUM NAUKI COGITEON – DODATEK ROZWIĄZANIA I URZĄDZENIA

    Prezentacje rozwiązań i urządzeń zastosowanych w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie przygotowane przez firmy: Rosenberg, Grundfos, Schako, VTS Polska, a także opis systemu magazynowania energii lodowej przedstawiony przez firmę Viessmann

  • Innowacyjne rozwiązania – instalacje HVAC w nowoczesnym centrum nauki

    Wykorzystanie lodu jako źródła energii w budynkach wciąż należy do rzadkości – szczególnie w tej skali. Projektanci jednego z najnowocześniejszych centrów nauki w Polsce postanowili zastosować to niestandardowe rozwiązania. Powstała instalacja, w której kluczową rolę odgrywa podziemny zbiornik lodu współpracujący z pompami ciepła, zapewniający zarówno ogrzewanie, jak i chłodzenie w budynku o bardzo zmiennym profilu zużycia energii.

  • Komfort dzięki technologii – inżynieria dla nauki

    Wywiad z laureatami nagrody PASCAL 2025 za projekt instalacji HVAC w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon Radosławem Radzieckim, Michałem Dyką i Łukaszem Gregorczykiem – projektantami z CEGROUP

  • Wentylatory w służbie nauki – rozwiązania ROSENBERG zastosowane w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon

    W obiekcie Cogiteon zostały zastosowane wentylatory z silnikami najnowszej generacji EC (elektroniczna komutacja) produkcji Rosenberg. Technologia silników komutowanych elektronicznie to jednak coś znacznie więcej niż „cud sprawności energetycznej”. Silniki takie nie wymagają konserwacji i charakteryzują się cichą pracą. Wbudowany, inteligentny układ sterujący umożliwia płynną regulację obrotów oraz wiele funkcji dodatkowych, np. regulację ciśnienia, wydajności lub sterowanie jakością powietrza.

  • Czym skorupka nasiąknie… Od pierwszego eksperymentu do efektywności IE5

    Do Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon dostarczono łącznie 40 pomp Grundfos, które pracują w instalacjach grzewczych, chłodniczych oraz w układach obsługujących centrale wentylacyjne. Urządzenia pracują jako elementy spójnej koncepcji hydraulicznej całego obiektu.

  • Wysokiej jakości tłumiki – produkty SCHAKO zastosowane w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon

    Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie to obiekt o funkcji edukacyjno-wystawienniczej, który propaguje naukę i edukację poprzez zabawę oraz nowe, eksperymentalne i autorskie formy ekspozycji. Akustyka odgrywa kluczową rolę ze względu na wielofunkcyjność obiektu, który łączy głośne sale ekspozycyjne z wyciszonymi laboratoriami i strefami immersyjnymi. Najważniejsze rozwiązania akustyczne zastosowano w Strefie Emocji oraz Laboratoriach, czyli w przestrzeniach, w których cisza jest niezbędna do prawidłowego odbioru treści edukacyjnych i przeprowadzania doświadczeń. W tych obszarach instalacja wentylacji musiała spełniać szczególne wymagania.

  • Wysoka wydajność i elastyczność – centrale wentylacyjne VENTUS w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie

    Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon w Krakowie to jeden z najbardziej nowoczesnych i zaawansowanych technologicznie obiektów edukacyjnych w Polsce. Budynek, łączący funkcje wystawiennicze, edukacyjne i laboratoryjne, został zaprojektowany z myślą o najwyższych standardach efektywności energetycznej, komfortu użytkowników oraz zrównoważonego rozwoju. W realizacji tak wymagającego projektu kluczową rolę odegrały systemy wentylacyjne o wysokiej wydajności i elastyczności – w tym centrale wentylacyjne VENTUS firmy VTS.

  • Nowoczesne technologie w historycznej architekturze – Maszynownia Żywiołów w kopalni srebra w Tarnowskich Górach

    Zabytkowa architektura i nowoczesna technologia rzadko idą w parze, jednak projekt Maszynownia Żywiołów w kopalni srebra w Tarnowskich Górach udowadnia, że takie połączenie jest nie tylko możliwe, ale i niezwykle efektywne. Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO obiekt stał się miejscem integracji odnawialnych źródeł energii z ochroną historycznych budowli, a nowoczesny system magazynowania energii lodowej zmienia sposób myślenia o zrównoważonym rozwoju i konserwacji zabytków.

  • Specjalizacja to konieczność

    Rozmowa z Małgorzatą Szerszeń-Krzywicką prezes zarządu firmy Lindab

  • Wskaźnik SRI – narzędzie oceny zdolności budynku do adaptacji i zdalnego sterowania jego funkcjami

    Inteligencja budynku nie wynika dziś z samej obecności technologii, lecz z tego, jak potrafi ją wykorzystać. Smart Readiness Indicator (SRI) nie premiuje liczby czujników ani zaawansowania systemów samych w sobie, lecz bada, czy obiekt potrafi działać elastycznie, uczyć się potrzeb użytkowników oraz aktywne współpracować z siecią energetyczną.

  • Dlaczego lokalizacja Centrów Danych decyduje o wartości odzysku ciepła odpadowego

    Europejski rynek centrów danych zbliża się do przełomowego momentu. Prognozuje się, że zapotrzebowanie na energię w centrach danych osiągnie 98,5 TWh do 2030 roku, napędzane ciągłym rozwojem usług w chmurze i szybkim wdrażaniem sztucznej inteligencji (AI).

  • Rewitalizacja biurowca V Tower – redukcja emisji CO₂

    V Tower – wieżowiec zlokalizowany przy ul. Chmielnej w Warszawie – przeszedł kompleksową rewitalizację. Jej celem było stworzenie nowoczesnego, w pełni elastycznego biurowca gotowego na wyzwania przyszłości i potrzeby najbardziej wymagających najemców.

  • System sterowania i nadzoru chłodni – sposób na zachowanie tradycyjnych metod konserwowania żywności

    W chłodniach włoskiego zakładu przetwórstwa mięsnego technologia chłodnicza zrewolucjonizowała konserwację mięsa, jednocześnie umożliwiając właścicielom pozostawanie w zgodzie z tradycyjnymi metodami przetwarzania.

  • Nie tylko temperatura – komfort termiczny i jakość środowiska wewnętrznego w świetle certyfikacji LEED i WELL

  • Akustyka powietrznych pomp ciepła

    Przy wyborze powietrznej pompy ciepła należy wziąć pod uwagę wiele istotnych parametrów, takich jak: moc urządzenia, temperatura zasilania, współczynnik COP, koperta pracy, typ źródła szczytowego. Niestety, wielu inwestorów zapomina o jeszcze jednej ważnej rzeczy – akustyce urządzenia.

  • Wybór odpowiednich filtrów do profesjonalnych okapów kuchennych

    Procesy technologiczne związane z obróbką termiczną żywności generują znaczne ilości ciepła, pary wodnej, aerozoli tłuszczowych, dymu oraz intensywnych zapachów, które muszą być skutecznie wychwytywane i usuwane ze strefy pracy. Podstawowym elementem systemu wyciągowego jest okap kuchenny wraz z zespołem filtrów, których zadanie polega na oczyszczaniu powietrza zanim trafi ono do kanałów wentylacyjnych.

  • 44. edycja targów MCE – Mostra Convegno Expocomfort w Mediolanie

    MCE to wydarzenie o zasięgu globalnym, na którym firmy z branży HVAC+R, odnawialnych źródeł energii, efektywności energetycznej oraz gospodarki wodnej spotykają się i prezentują najnowsze technologie, rozwiązania i systemy dla inteligentnych budynków w sektorze komercyjnym, przemysłowym i mieszkaniowym.

  • Pytanie do eksperta

    Na pytanie - Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby system HVAC z belkami chłodzącymi działał zgodnie z założeniami projektowymi? - odpowiada Paweł Ryszewski ekspert HVAC z firmy Energyair

  • Strefa studenta

    W tym roku finałowe prezentacje IX edycji Międzywydziałowego Projektu Interdyscyplinarnego mpiBIM odbyły się na Wydziale Inżynierii Środowiska. Współpraca ze studentami innych kierunków pozwala uczestnikom poczuć realia pracy w biurze projektowym i otwiera ich na zupełnie nowe doświadczenia.

  • Muzyka jest we mnie

    O swojej pasji, którą jest muzyka i gra na puzonie w orkiestrze opowiedziała Ewelina Regulska-Wągiel, Specjalista ds. Kluczowych Klientów w firmie ALNOR Systemy Wentylacji Sp. z o.o.

  • PRODUKT 2026 – firmy polecają

    PRODUCENCI i DYSTRYBUTORZY P O L E C A J Ą PRODUKTY i URZĄDZENIA wyróżniające się wśród oferty na rok 2026

Wydanie: marzec - kwiecień 2020

Aby pobrać plik PDF archiwalnego wydania magazynu CYRKULACJE, należy podać adres e-mail. Na podany adres zostanie wysłany link, pod którym można pobrać plik.

marzec - kwiecień 2020

Spis treści

  • Aktualności

    W dziale Aktualności zamieszczamy wiadomości z branży wentylacyjno-klimatyzacyjnej. W bieżącym numerze: informacje z życia firm, publikacje i cenniki, szkolenia, targi, Internet, a także ogłoszenia pracodawców poszukujących pracowników.

  • Nagroda branżowa PASCAL 2020 – VI edycja

    W VI edycji nagrody branżowej PASCAL do ścisłego finału Kapituła nominowała jedenaście biur projektowych. Spośród nich wybrała Laureatów i Wyróżnionych, których poznaliśmy 3 marca w Warszawie. Laureaci zostali uhonorowani specjalnymi statuetkami PASCAL 2020. Kapituła oceniała przede wszystkim innowacyjne koncepcje projektowe wpływające na komfort użytkowania budynku i racjonalne użytkowanie energii.

  • Inżynier projektant – zawód czy pasja

    Autor z okazji obchodów 34. rocznicy rozpoczęcia pracy zawodowej, w swoim felietonie odpowiada na pytanie – czy inżynier projektant to zawód, czy pasja?

  • Nowa siedziba Szpitala Powiatowego w Żywcu – systemy wentylacji i klimatyzacji

    Zaprojektowanie wentylacji i klimatyzacji w szpitalu jest zawsze dużym wyzwaniem dla projektantów ze względu na rozbudowane funkcje obiektu i zaawansowane technologie medyczne, które wymagają zastosowania indywidualnych rozwiązań.

  • Światowa Wystawa EXPO 2020 – Pawilon Polski

    Pawilon Polski będzie wizytówką naszego kraju na EXPO 2020, które odbędzie się w Dubaju. Jest to dobry sposób na promocję Polski, dlatego tak ważny jest dopracowany projekt zarówno pawilonu, jak i ekspozycji. Aby we wnętrzu zapewnić komfort i odpowiednią temperaturę, konieczne było zaprojektowanie systemu wentylacji i klimatyzacji.

  • Ochrona przeciwpożarowa garaży z samochodami elektrycznymi

    Pojazdy elektryczne już wkrótce będą stanowiły dużą część samochodów na parkingach zamkniętych. W związku z tym niezbędne jest jak najszybsze opracowanie rozwiązań technicznych, które pozwolą przygotować budynki do zwiększonego zagrożenia pożarowego.

  • Nowe znaki zakazu wjazdu – czy możemy się ich spodziewać

    W najbliższym czasie można się spodziewać gwałtownego wzrostu liczby samochodów z nowym paliwem, jakim jest wodór. Aby takie pojazdy mogły wjeżdżać do garaży podziemnych, będzie konieczne opracowanie wytycznych dotyczących m.in. wentylacji i zabezpieczeń przeciwpożarowych.

  • Energooszczędność i ekonomiczność systemów wentylacyjnych

    Istotą każdego projektu jest nie tylko zdefiniowanie potrzeb związanych z zapewnieniem wymaganej ilości wymian powietrza w budynku i utrzymaniem komfortu, lecz także spełnienie wymagań stawianych przez inwestora.

  • Bezpieczne instalacje chłodnicze z czynnikami palnymi

    Zachowanie zasad bezpieczeństwa to priorytet w czasie projektowania, instalowania, uruchamiania i serwisowania instalacji chłodniczych zawierających czynniki palne.

  • Redukcja ilości freonów – właściwy dobór systemu chłodniczego

    Wiele wskazuje na to, że czynniki chłodnicze stosowane w urządzeniach chłodniczych i klimatyzacyjnych w znacznym stopniu odpowiadają za ocieplenie klimatu. Należy podjąć działania, by mimo coraz większej liczby instalacji klimatyzacyjnych i chłodniczych ograniczyć ich negatywny wpływ na środowisko. Rys. 1. Układ chłodniczy bezpośredniego odparowania Agregat skraplający Freon Odbiorniki np. chłodnice central wentylacyjnych 54 cyrkulacje

  • Systemy klimatyzacji przeznaczonej do centrów przetwarzania danych

    Utrzymanie odpowiedniej temperatury, wilgotności i jakości powietrza w serwerowni jest bardzo ważne, ponieważ od tego zależy prawidłowe funkcjonowanie urządzeń przetwarzających dane.

  • Europejskie standardy dotyczące wentylacji w obiektach służby zdrowia

    W CEN, przy komitecie technicznym 156, od wielu lat działa grupa WG 18 pn. Ventilation in hospitals. Członkami tej grupy są eksperci z Wielkiej Brytanii, Irlandii, Szwajcarii, Austrii, Niemiec, Hiszpanii, Holandii, Włoch, Szwecji, Polski, Norwegii oraz Finlandii. Przewodniczącym zespołu jest Roberto Travesari (TNO, Holandia).

  • Pompy ciepła IoT w inteligentnych sieciach

    W ciągu ostatnich 10 lat zainteresowanie pompami ciepła znacznie wzrosło. Przyczyniły się do tego międzynarodowe regulacje dotyczące „dekarbonizacji” i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii.

  • Szkoły – nowe wyzwania instalacyjne

    Obiekty edukacyjne w najbliższej przyszłości mogą stać się ciekawym obszarem działań branży instalacyjnej. Z jednej strony powstają nowe budynki, w których systemy wentylacji odbiegają od standardowo stosowanych w szkołach, z drugiej coraz więcej szkół musi być poddana modernizacji, rewitalizacji lub generalnemu remontowi.

  • Nowelizacja rozporządzeń 1253/2014 i 1254/2014

    W lutym 2019 rozpoczął się przegląd rozporządzeń odnoszących się do wymagań ekoprojektu oraz etykietowania urządzeń wentylacyjnych przeznaczonych do montażu w budynkach. Prace konsultacyjne na zlecenie Komisji Europejskiej prowadzi firma VHK. Zgodnie z procedurą przewidziano konsultacje z producentami urządzeń oraz wszystkimi zainteresowanymi podmiotami. Przewiduje się zakończenie działań w 2020 roku. Ich efektem mają być projekty zmian rozporządzeń.

  • Rynek urządzeń HVACR – Polska na tle rynku europejskiego

    Rok 2019 był bardzo dobry dla producentów urządzeń HVACR w całej Europie. Odnotowano wzrost sprzedaży agregatów chłodniczych o 7,3%, klimakonwektorów o 4,7%, central wentylacyjnych o 7,8%, a rooftopów o 10,7%. W Polsce sprzedaż także wzrosła, ale mniej dynamicznie niż średnia ogólnoeuropejska. Wyjątek stanowiły rooftopy.

  • Z poradnika instalatora

    Pompy ciepła, klimatyzatory i agregaty chłodnicze działają dzięki procesom termodynamicznym realizowanym w obiegu chłodniczym. Znajomość parametrów czynnika w charakterystycznych punktach obiegu, pozwala stwierdzić, czy instalacja pracuje poprawnie. Parametry są podstawą do szukania przyczyn ewentualnych nieprawidłowości.

  • Pytanie do eksperta

    Na pytania: Jakie klapy mogą być montowane w przewodach wentylacji pożarowej? Czy w przewodach wentylacji pożarowej mogą być stosowane klapy typu „w” lub „d”? odpowiada Marcin Gasiński z firmy Aereco Wentylacja, a na pytanie: Dlaczego tak ważny jest poprawny dobór odciągu miejscowego? odpowiada Mariusz Szczepkowski z firmy TECMA.

  • Strefa studenta

    Inżynier środowiska – ciekawy, dobrze płatny zawód przyszłości - wywiad z Tobiaszem Bartyzelem – studentem Inżynierii Środowiska w Instytucie Inżynierii Środowiska Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz opis debaty "Komfort Budownictwo Energia" przygotowany przez członków koła naukowego Kliwent z AGH.

  • Pasja mnie motywuje

    O swojej pasji, którą jest triathlon opowiedział Michał Homotiuk z GRUPY KLIMA-THERM.

  • Konkurs Najciekawszy produkt

    Opisy produktów zgłoszonych do Konkursu NAJCIEKAWSZY PRODUKT. Konkurs jest organizowany przez Stowarzyszenie Polska Wentylacja w ramach wydarzenia branżowego FORUM WENTYLACJA – SALON KLIMATYZACJA.

od redaktora

Plany na przyszłość Redaktor naczelny: Tomasz Trusewicz, Redaktor prowadząca: Elżbieta Socha Redakcja: Aleksandra Kuśmierczyk, Reklama: Wioleta Komsta Skład i łamanie: BigR, www.bigr.pl, Druk i oprawa: www.drukarniataurus.pl Zdjęcie na okładce: ©terex | stock.adobe.com Czasopismo bezpłatne Nakład: 6000 egz. w całości kolportowany wśród specjalistów branży wentylacyjnej i klimatyzacyjnej Wydawca: Stowarzyszenie Polska Wentylacja, 02-520 Warszawa, ul. Wiśniowa 40B lok. 6, tel. 22 542 43 14, cyrkulacje@wentylacja.org.pl Rok 2020 wydaje się być szczególnym. Rozpoczęcie nowej dekady prowokuje do robienia dalekosiężnych planów, a jednocześnie skłania do podsumowań i wyciągania wniosków z minionego dziesięciolecia. Jak rynek wentylacyjno-klimatyzacyjny wyglądał 10 lat temu, jak dziś, a jaki będzie za kolejne 10 lat? Zmieniają się technologie i przepisy, ale co najważniejsze zmieniają się oczekiwania i potrzeby użytkowników. Ich wymagania rosną. Budynki muszą zapewniać coraz wyższy komfort, jednocześnie ich eksploatacja musi być coraz bardziej ekonomiczna. Świadomi użytkownicy oczekują możliwości adaptacji środowiska wewnątrz budynku do indywidualnych upodobań. Świadomi użytkownicy zwracają coraz częściej uwagę na to, by budynek nie był uciążliwy dla otoczenia i środowiska. Najnowsze technologie pozwalają budować nowocześnie i ekonomicznie. To jednak myśl inżynierska, kreatywność, odwaga w poszukiwaniu niekonwencjonalnych rozwiązań, poparte rzetelnością zawodową pozwalają tworzyć budynki najlepiej spełniające potrzeby użytkowników. Takie właśnie dzieła inżynierskie promuje Nagroda Branżowa PASCAL, którą Stowarzyszenie Polska Wentylacja przyznaje w tym roku już po raz szósty. Zachęcam do zapoznania się z projektami nominowanymi do tegorocznej edycji Nagrody. W kolejnym wydaniu magazynu Cyrkulacje ogłosimy laureatów. Rok 2020 dla Stowarzyszenia także jest szczególny, obchodzimy bowiem symboliczny jubileusz. Po raz 18 organizujemy największe targi branży – FORUM WENTYLACJA-SALON KLIMATYZACJA. Od samego początku odwiedza nas bardzo liczne grono branżystów. Na przestrzeni 18 lat już kolejne pokolenie inżynierów odczuwa potrzebę pogłębiania wiedzy, poszukiwania informacji technicznych i nawiązywania kontaktów w formule, którą proponujemy. Dziękuję za te lata spotkań wszystkim uczestnikom FORUM, wystawcom, współpracownikom i tym, którzy dobrze nam życzą. Tomasz Trusewicz Redaktor naczelny Dyrektor Stowarzyszenia Polska Wentylacja www.cyrkulacje.pl Stowarzyszenie Polska

Powrót do archiwum